Een vondelinge, een afvallige non, een schilder, een beul en een pianobouwer spelen de hoofdrol in deze bijzondere roman van Joke van Leeuwen. ‘Feest van het begin’ speelt zich af rond een revolutie, waarin mensen verwachten gelukkig(er) te worden in een nieuwe tijd. Maar hoe voel je je vrij en gelukkig als je hele leven lang alles al voor jou bepaald is?
Catho wordt als jonge baby gevonden bij een rivieroever en wordt afgeleverd bij een hospice voor wezen en vondelingen. Ze heeft daar een dak boven haar hoofd en eten, maar daar houdt het wel bij op. Ze moet bijbelteksten uit haar hoofd leren, maar meer onderwijs krijgt ze niet.
Ze moet schoonmaken en wordt stiekem geknepen door het meisje wat haar verzorgt. Ongewild komt Catho vaak in de problemen. Dan opeens is er een nieuwe zuster in het hospice. Zuster Berthe neemt Catho onder haar hoede en leert haar lezen. Ze praten over boeken, het ‘echte’ leven en over Catho. Voor het eerst lijkt Catho gelukkig te zijn.
Tegelijkertijd bouwt de buitenlander Tobias een paar kilometer verderop in de stad, zijn leven op. Hij maakt en verkoopt pianofortes en klavecimbels. Hij wordt verliefd en doet er alles aan om het hart van de mooie Gisèle te veroveren.
De nieuwe vrijheid brengt hen geluk, een bijzondere vriendschap, maar ook spanning en een enorm drama.
In deze roman vlecht Van Leeuwen op kunstige wijze verschillende levens met elkaar. Deze mensen wonen allemaal in dezelfde stad, in dezelfde periode, en ervaren de nieuwe vrijheid compleet anders. Voor de een is het zoeken naar een nieuwe rol, voor de ander gaat het leven gewoon door op de oude voet.
Het knappe van ‘Feest van het begin’ is dat het Van Leeuwen is gelukt om de hoop en angsten van de hoofdpersonen subtiel op de pagina’s te vangen. Nergens wordt het expliciet benadrukt, maar het is er wel.
Hoop op betere tijden, hoop op een andere wereld, met meer mogelijkheden, kansen en gelijkheid. Vrouwenrechten staan in dit boek nog in de kinderschoenen en allicht daarom zijn de vrouwelijke personages in mijn ogen interessanter dan de mannelijke. Niet dat de heren niet worstelen, maar als man is het leven in tijden van de revolutie toch net iets makkelijker.
Toch is deze recensie niet alleen maat een jubelverhaal. Ik heb genoten van het boek, maar voelde me na afloop toch in de kou gezet. ‘Feest van het begin’ heeft een open einde, iets wat ik vaak meer waardeer dan een verhaal waarin alles uitgekauwd wordt voor de lezer.
Helaas was het einde naar mijn smaak iets te open. Ik heb uren meegeleefd met de hoofdpersonen, en zonder waarschuwing wandelden ze opeens allemaal tegelijk mijn leven uit. Het enige wat achterblijft is hoop.
Hoop dat ze het redden en hoop dat Van Leeuwen nog zo’n fijn boek schrijft.
