Boekrecensies: Slaap & De broodjesroofverhalen – Haruki Murakami

Na 1q84 moest ik echt even afkicken van mijn Murakamiverslaving. Wekenlang had ik me ondergedompeld in de wereld van Aomame en Tengo (waar twee manen aan de hemel stonden!) en me overgeleverd aan de bijzondere creatieve geest van Murakami. Pas nu, ruim een jaar later heb ik weer twee nieuwe boeken van zijn hand gelezen; Slaap en De broodjesroofverhalen. Het was wederom bijzonder.

Echt nieuw zijn deze boeken niet. Het korte verhaal ‘slaap’ verscheen in 1990 en de twee verhalen uit ‘de broodjesroofverhalen’ in 1981 en 1985. Het verhaal de tweede broodjesroof stond al in de verhalenbundel ‘De olifant verdwijnt.’

Wel nieuw zijn de illustraties van de Duitse kunstenaar Kat Menschik. Zij heeft de verhalen geïllustreerd met paginagrote tekeningen, die echt perfect aansluiten bij de toon en stijl van beide verhalen. ‘Slaap’ was in 2011 hun eerste gezamenlijke experiment en omdat Murakami enorm enthousiast was over het eindresultaat, zijn nu beide broodjesroofverhalen in een bundel verschenen, opgesierd door de tekeningen van Menschik.

Slaap was indrukwekkend. Voor mij een nieuw verhaal, dus ik kon me ouderwets laten verrassen. En dat gebeurde ook. Het verhaal gaat over een vrouw die niet meer slaapt. Overdag doet ze wat ze moet doen op de automatische piloot. Ze voert haar taken als echtgenote en moeder perfect en zonder te morren uit. ’s Avonds gaat ze samen met haar man naar bed en zodra hij in slaap is gevallen, staat ze weer op.

De eerste nachten leest ze alleen maar. Ze drinkt cognac, eet chocolade en leest Anna Karenina. Drie keer. Daarna gaat ze ’s nachts de straat op. Onverstandig, want het is gevaarlijk buiten…

En dan wel gevaarlijk op zijn Murakami’s, dus wat je verwacht, gebeurt niet. Het einde is dan ook schokkend. Ik heb de laatste pagina drie keer gelezen, voor ik kon accepteren dat het boek uit was. Gelukkig hebben we de illustraties nog! Tijdens het lezen had ik niet het geduld om de illustraties uitgebreid te bekijken (want ik móest doorlezen!) maar nadat het verhaal uit was heb ik zeker nog een half uur geboeid naar de bijzondere tekeningen gekeken.

Ik begrijp goed dat Murakami ervoor heeft gekozen om nog een beeldverhaal met Menschik uit te brengen, want ze passen perfect bij elkaar, en haar tekeningen zijn echt een aanvulling op de broodjesroofverhalen.

In ‘de broodjesroof’ overvallen twee mannen een bakkerij. Ze willen geen geld, ze willen brood. De bakker laat zich echter niet zo makkelijk overvallen en stelt een bijzondere ruil voor. De mannen gaan akkoord en eten hun buik vol. In ‘de tweede broodjesroof’ blijkt dat er een vloek aan een van de mannen is blijven kleven. Volgens zijn echtgenote kan deze vloek alleen maar opgeheven worden door weer een bakkerij te overvallen.

Deze broodjesroof gaat natuurlijk ook op zijn murakamiësk, absurdistisch en onvoorspelbaar. De tekeningen van Menschik geven de verhalen een extra dimensie en wederom kon ik na het lezen het boek niet wegleggen, omdat ik elke keer weer prachtige details ontdekte.

Zowel ‘Slaap’ als ‘De broodjesroof’ verdienen vijf van de vijf roze kogels. Mocht je in deze donkere dagen dolgraag Murakami willen (her)lezen, trakteer jezelf dan op deze twee bundels. Met nog geen 100 pagina’s per stuk zijn ze zo uit, maar je geniet nog lang na.