Vorig jaar stond mijn wall vol met felicitaties van mensen waarvan ik niet meer wist dat ik ze als facebookvriend had. Ze schreven dingen als: “Gefeliciteerd! Maak er een mooie dag van!” Terwijl ik, voor zo ver zij wisten, net zo goed twee maanden geleden door een tram overreden had kunnen zijn.
Ik voelde me het afgelopen jaar dan ook vaak verplicht om hen ook te feliciteren, wanneer ik op Facebook zag dat zij jarig waren. Zij hadden mij ten slotte ook gefeliciteerd en het is nu eenmaal vrij onsympathiek om iemands verjaardag te negeren, zelfs al weten de jarigen niet dat jij hen negeert.
Het experiment
Hoe dan ook hadden we elkaar nooit gefeliciteerd als ons oog niet toevallig op die Facebookmelding gevallen was. In het tijdperk van de verjaardagskaarten hadden wij niet op elkaars verjaardagskalender gestaan (die de meeste mensen graag ophangen op het toilet, zodat je weet dat je kaart is verstuurd nadat een toiletbezoek tante Sjaan eraan herinnerde dat je jarig was). Ik vond de felicitaties daarom niet oprecht en besloot mijn geboortedatum onzichtbaar te maken om overal vanaf te zijn.
En toen was ik, vanzelfsprekend precies een jaar later, weer jarig. Het was een doodnormale maandag, met verder niets geks in de zin. Ik kreeg van drie vrienden een appje waarin ze mij een vrolijke dag toewensten. Eén vriendin belde mij op. En verder bleef het stil…
De reacties
Tot 14:23 uur, toen een goede vriendin een berichtje op mijn wall plaatste: “Wat sneaky van jou, een beetje je je verjaardag veranderen hè… van harte gefeliciteerd!”
En gelijk daarna een sms’je: “Uh sorry dat ik je toch heb gefeliciteerd via Facebook. Ik heb er zelf ook weleens over nagedacht om mijn geboortedatum van Facebook af te halen. Ik hoop niet dat ik allerlei nepvrienden nu op ideeën heb gebracht…”
Nog geen tien minuten later meldde de eerste Facebookvriend uit een ver verleden zich: “Van harte gefeliciteerd!” Nee, die zou me nooit een kaartje hebben gestuurd als er geen Facebook was geweest, maar dat was dan waarschijnlijk ook omdat ze mijn adres niet wist.
Vervolgens barstte de verwarring los onder mijn real life vrienden. Ik ontving via Whatsapp teksten als: “Uh, ik zie dat mensen jou feliciteren. Dus eh… gefeliciteerd! (toch?)”
“Ik moet blijkbaar maar een ouderwetsche verjaardagskalender aanschaffen, want jij schijnt jarig te zijn! Gefeliciteerd en fijne dag!”
“Ondanks dat je Facebookprofiel het tegendeel beweert, blijkt volgens mijn verjaardagskalender, die ik voor de gelegenheid onder de mottenballen vandaan heb getrokken, dat jij vandaag jarig bent! Hoera!”
Dit alles deed me realiseren hoe zeer Facebook eigenlijk is verweven met ons doen en laten. Hoe vaak heb ik niet iets gedacht als: ‘Was die vriendin niet ergens in oktober jarig? Nou, ik zie de precieze datum vanzelf wel Facebook.’
Ik ging er vanuit dat Facebook mij wel de juiste weg in verjaardagsland zou wijzen. Ook twijfelde ik er nooit aan of, wanneer Facebook een verjaardag aankondigde, diegene wel echt verjaarde, tenzij betrokkene zelf dit herhaaldelijk op Facebook ontkende.
En nu gebeurde bij mijn vrienden het omgekeerde: aangezien het niet op Facebook stond, werd het twijfelachtig of het vandaag wel echt mijn verjaardag was. En de felicitaties die anderen op mijn wall posten, bleken uiteindelijk ten gunste van mijn verjaardag uit te pakken. Sterker nog, als die felicitaties er niet geweest waren, dan hadden de meesten mensen niet eens getwijfeld of ik jarig was of niet. Dan was ik gewoon niet jarig. Punt.
De conclusie
Al met al vond ik mijn verjaardag wat karig. Het kon komen doordat het een gewone maandag was. Maar het kon ook komen door de weinige en twijfelachtige felicitaties. Alsof je een lading verjaardagskaarten in de brievenbus verwacht en er maar twee krijgt, waarvan er ook nog op eentje staat geschreven: “Ik weet niet zeker of het nou deze of vorige maand was, maar in ieder geval van harte gefeliciteerd.”
Tja, wanneer is een felicitatie nou echt oprecht en wanneer een sociale verplichting? En maakt het iets uit voor de ontvanger? Is het niet vooral belangrijk dat er op de juiste dag felicitaties in ontvangst genomen kunnen worden, via welke weg dan ook? Misschien is het beste verjaardagscadeau aan jezelf wel je ervan te overtuigen dat alle sociaal verplichte felicitaties voortkomen uit andermans oprechte dankbaarheid voor jouw geboorte. Hoera
