Boekrecensie: Luchtmeisjes – verzet en collaboratie van twee stewardessen – Ingrid van der Chijs

Tegenwoordig zijn piloten niets meer dan veredelde buschauffeurs en stewardessen zijn serveersters. Maar in de jaren ’30 waren piloten beroemde helden en de eerste stewardessen waren pioniers in een levensgevaarlijk vak. In dit boek worden niet alleen de eerste jaren van de burgerluchtvaart beschreven, maar ook de levens van twee stewardessen tijdens de oorlog. De een ging bij het verzet, de ander bij de NSB. Vliegen was in de jaren ’30 nog lang niet zo veilig als nu, het kwam geregeld voor dat een vliegtuig neerstortte. Voor vrouwen was dan ook geen plek in de luchtvaart. Toen in het buitenland de eerste proeven werden gedaan met vrouwen aan boord, wist Hilda Bongertman direct wat ze met haar toekomst wilde; ze wilde stewardess worden. Ze schreef een brief naar de KLM om haar diensten aan te bieden, maar kreeg een nogal nors antwoord terug, dat er in Nederland echt nog geen plannen waren om vrouwen aan boord te laten van een vliegtuig. Veel te gevaarlijk! Niet veel later werd Hilda de eerste stewardess van Nederland, en in een klap wereldberoemd. KLM vroeg haar om meer stewardessen aan te nemen en op te leiden en zo kwam Trix Terwindt bij de KLM. Beide meisjes genoten van hun werk en het vele reizen, tot de Tweede Wereldoorlog prompt roet in het eten gooide. Nog voor de Duitse inval, had Hilda al kant gekozen en was ze lid geworden van de NSB. Ze was het roerend eens met de visie van de NSB op de rol van vrouwen; zij moesten thuis blijven en voor de kinderen zorgen. Ongetrouwde vrouwen mochten van Hilda best...read more

Boekrecensie: Tootje, Het leven in een uitvaartcentrum – Lieke Noorman

Na de zelfmoord van haar zus Tootje, raakt journaliste Lieke de weg even kwijt. Ze onderneemt verschillende stappen om dit grote verlies te verwerken, maar niets lijkt echt te helpen. Tot ze na een paar jaar besluit om in een uitvaartcentrum te gaan werken, waar ze de hele dag tussen de doden is. Het werken als koffiedame in een uitvaartcentrum is niet moeilijk, maar er komt wel wat bij kijken. Zo legt haar nieuwe cheffin Sandra het aan Lieke uit op haar eerste werkdag. En al snel komt Lieke er achter dat de uitspraak van Sandra klopt. Koffie klaarzetten is niet moeilijk, maar er komt wel iets bij kijken om met rouwenden om te gaan en je vaak in de nabijheid van een lijk te bevinden. Met de eerste paar doden heeft Lieke nog moeite, maar al snel went ze en vindt ze haar draai in het uitvaartcentrum. Ze kletst tegen de doden, kijkt af en toe zelfs in de kelder waar de lichamen afgelegd worden, leert hoe ze een kist dicht moet schroeven en hoe ze de rouwenden moet begeleiden. Ondanks het ietwat morbide karakter van haar werk, heeft ze het naar haar zin. Ze heeft fijne en minder fijne collega’s en tussen de uitvaarten door wordt er gewoon gekletst over het avondeten en vakanties en worden er grappen en grollen gemaakt. Het werk zelf gaat Lieke dus behoorlijk goed af. Maar als je continu geconfronteerd wordt met de dood, moet je haast wel steeds aan je eigen dode zus denken. Lieke denkt terug aan tijden waarin het nog goed ging met Tootje, aan de periode vlak voor...read more

Boekrecensie: Edda – Snorri Sturluson

Snorri Sturluson schreef in 1222 de Edda, een handboek voor dichters. Maar de Edda is meer dan een richtlijn voor middeleeuwse dichters, het is ook een geweldige collectie van Noordse sagen en mythen. Thor, Loki, Odin, reuzen en magische dieren, ze komen allemaal voor in dit geweldige boek. In 999 na Christus deed het geschreven woord -samen met en dankzij het Christendom- zijn intrede in IJsland. Het voordeel hiervan was dat alle oude sagen eindelijk opgeschreven konden worden, het nadeel was dat deze verhalen werden voorgegaan door een rij disclaimers, want in het Christendom was er natuurlijk maar een god. Dus werd er benadrukt dat de verhalen over Odin en de zijnen, niets anders zijn dan verhaaltjes. Zonde, want het scheppingsverhaal uit de Edda vind ik boeiender dan het scheppingsverhaal uit de bijbel. Odin (ook wel bekend als de Alvader, Weldoener, Veranderlijke, Gemaskerde, Veelweter en nog -tig namen) en zijn broers, Vili en Vé, doodden met zijn drieën de reus Dubbel. Van zijn vlees maakten ze de aarde, van zijn bloed de zeeën en meren. Ze gebruikten zijn botten en tanden om bergen, puin en grind te maken en tot slot maakten ze de hemel van zijn schedel. Je begrijpt al, de oude Noordse goden waren zeer beschaafde figuren. Niet alleen was de schepping van de aarde een waar bloedbad, de goden, reuzen, dwergen en mensen konden blijkbaar niet met elkaar omgaan zonder elkaar te vermoorden. Zo dacht ik altijd dat Thor met zijn moker Mjöllnir een rechtvaardige god was, maar niets is minder waar. Thor was een heuse hysterica, die om het minste of geringste naar zijn moker...read more

Boekrecensie: Plastic Panda’s – Bas Haring

Eind vorig jaar deed Bas Haring veel stof opwaaien met zijn boek Plastic Panda’s, waarin hij pleit voor het opheffen van de natuur. Alle natuurliefhebbers waren direct van slag en boos op Haring. Controversieel is het boek zeker, maar is Plastic Panda’s ook fijn om te lezen? Om eerst maar een misverstand recht te zetten, ook al staat het heel groot op de kaft, Haring pleit niet voor het opheffen van de natuur. Hij onderzoekt hoe nuttig biodiversiteit is en stelt dat het niet erg is om daar in te schrappen. Of je nu 200 verschillende grassoorten hebt of 100, dat maakt niet zo heel veel uit. Dito voor vliegen, vissen, honden, tomaten en vlinders. Uitsterven is in onze beleving verschrikkelijk en we doen er alles aan om zeldzame diersoorten te behouden. Maar heeft de natuur nu echt zo’n optater gekregen door het uitsterven van de dodo, de Pyerenese steenbok en de Madeira houtduif? Die dieren zelf hebben absoluut geen last van het uitsterven, vooral wij, de mens, heeft daar problemen mee. En nu heeft de Madeira houtduif niet echt een hoge aaibaarheidsfactor, de panda heeft dat wel. Maar als je maar één soort bamboe lust, enorm kieskeurig bent in je partnerkeuze, vruchtbaarheidsproblemen hebt en maar een jong in de vier jaar voort kunt brengen, vraag je er dan niet een beetje om om uit te sterven? Bas Haring is filosoof en geen bioloog. En dat is ook de grootste kritiek op het boek, dat Haring zijn stellingen niet voldoende onderbouwt met feiten. Haring besloot dan ook een brief te sturen naar de Kijk, om te reageren op deze kritiek....read more

Boekrecensie: Een rijk alleen – Niels Gerson Lohman

Het debuut van de jonge Niels Gerson Lohman (1985) smaakt naar meer, veel meer. In deze coming of age roman lees je hoe Mos Lupin volwassen wordt, of probeert te worden althans. Het leven van de jonge Mos is behoorlijk overzichtelijk. Hij heeft een grote broer, Beer en woont samen met hem en hun ouders in een geweldig huis aan de Keizersgracht. Papa is lang en stil, mama is klein en driftig. Zijn vader heeft in huis zijn kantoor, en naast het kantoor is de speelkamer van Mos en Beer. Zijn leven is simpel en gelukkig. Maar het leven blijft nooit hetzelfde, ook niet voor de jonge Mos. Omdat het huis aan de Keizersgracht veel te groot is (volgens zijn moeder, Mos zelf vond het prima), verhuizen ze naar Bussum. Mos wil op voetbal, maar moet op hockey. Eigenlijk vind hij Bussum niet zo leuk. Zijn vader denkt er net zo over, want hij blijft steeds vaker door de week in Amsterdam. En ook in de weekenden. Tot zijn moeder zegt dat hij helemaal niet meer terug hoeft te komen. En toen waren er nog maar drie. Mos, Beer en hun moeder. Ze verhuizen terug naar Amsterdam en het leven gaat haar gangetje. Tot Mos moet zien te ontdekken wie hij is zonder Beer, zonder zijn moeder en zonder zijn vader. Als jonge volwassene reist hij af naar het Filipijnse eiland Siquijor, waar hij bevriend raakt met mensen die net als hij niet zozeer zijn op zoek naar iets, maar eerder op de vlucht voor de werkelijkheid. In coming of age romans zijn kinderen vaak verbazingwekkend volwassen. Mos Lupin...read more

Morocco Mall – For the rich and famous?

Al het reclamemateriaal en de website van de mall, staan vol met niet-Marokkaans uitziende blonde personages en het feit dat je er kunt schaatsen op een grote ijsbaan doen niet vermoeden dat één stap buiten de mall, voorbij de Imax 3D-bioscoop, een andere wereld ligt. Morocco Mall. Daar was ik. In Casablanca. Het grootste winkelcentrum in heel Afrika, in 2011 opgetrokken uit een braakliggend stuk grond aan zee. Ik waande me in een grote Europese stad, in Amerika zelfs, wetende dat Jennifer Lopez er een optreden heeft gegeven tijdens de opening. Een enorme show moet het geweest zijn. Vol trots praat de jeugd in Casablanca over dit spektakel. De enorme fonteinshow bij Morocco Mall, waarbij het water meebeweegt op de muziek van Let’s Get Loud, deed mij terugdenken aan de power van dat nummer toen het in de Nederlandse hitlijsten verscheen. In deze mega mall vind je alle winkels die je in de Nederlandse steden vindt en meer. H&M, Zara, Mango, zelfs een Geox schoenenzaak. Maar ook Franse toppers als een niet van de originele te onderscheiden Galeries Lafayette, een Louis Vuitton en een Promod. De gehele bovenste etage is gevuld met alle denkbare fastfoodketens, sushi-restaurants en broodjeszaken. Let wel: alles wordt verkocht tegen Europese prijzen. Al het reclamemateriaal en de website van de mall, staan vol met niet-Marokkaans uitziende blonde personages en het feit dat je er kunt schaatsen op een grote ijsbaan doet niet vermoeden dat één stap buiten de mall, voorbij de Imax 3D-bioscoop, een andere wereld ligt. Een puur Marokkaanse wereld, onderhevig aan forse welvaartsverschillen. Waar de arme sloeber met een golfplaat boven zijn hoofd en...read more