Boekrecensie: Een rijk alleen – Niels Gerson Lohman

Het debuut van de jonge Niels Gerson Lohman (1985) smaakt naar meer, veel meer. In deze coming of age roman lees je hoe Mos Lupin volwassen wordt, of probeert te worden althans.

Het leven van de jonge Mos is behoorlijk overzichtelijk. Hij heeft een grote broer, Beer en woont samen met hem en hun ouders in een geweldig huis aan de Keizersgracht. Papa is lang en stil, mama is klein en driftig. Zijn vader heeft in huis zijn kantoor, en naast het kantoor is de speelkamer van Mos en Beer. Zijn leven is simpel en gelukkig. Maar het leven blijft nooit hetzelfde, ook niet voor de jonge Mos.

Omdat het huis aan de Keizersgracht veel te groot is (volgens zijn moeder, Mos zelf vond het prima), verhuizen ze naar Bussum. Mos wil op voetbal, maar moet op hockey. Eigenlijk vind hij Bussum niet zo leuk. Zijn vader denkt er net zo over, want hij blijft steeds vaker door de week in Amsterdam. En ook in de weekenden. Tot zijn moeder zegt dat hij helemaal niet meer terug hoeft te komen.

En toen waren er nog maar drie. Mos, Beer en hun moeder. Ze verhuizen terug naar Amsterdam en het leven gaat haar gangetje. Tot Mos moet zien te ontdekken wie hij is zonder Beer, zonder zijn moeder en zonder zijn vader. Als jonge volwassene reist hij af naar het Filipijnse eiland Siquijor, waar hij bevriend raakt met mensen die net als hij niet zozeer zijn op zoek naar iets, maar eerder op de vlucht voor de werkelijkheid.

In coming of age romans zijn kinderen vaak verbazingwekkend volwassen. Mos Lupin niet. Het is Niels Gerson Lohman gelukt om op een geloofwaardige manier de belevingswereld van een kind neer te zetten. En kinderen zijn bij uitstek egocentrisch, want ze hebben nog geen weet van de enorme wereld om hen heen. Daar het verhaal grotendeels chronologisch verteld wordt, groeit de schrijfstijl van Lohman met Mos mee. En als de volwassen Mos dan terugblikt op zijn jeugd, blijkt alles net anders te zijn dan hij (en de lezer!) in eerste instantie dacht.

De onschuld van Mos verdwijnt langzaam en na het lezen van het laatste hoofdstuk en de zeer heftige laatste alinea’s, kijk je heel anders tegen de kleine Mos aan. En dat is een knappe prestatie van Lohman, zonder het te merken, word je als lezer vanaf de eerste pagina op het verkeerde been gezet. En zelfs als je het wel door hebt, is het levensverhaal van Mos Lupin een leesfeest.

‘Een rijk alleen’ krijgt vier van de vijf roze kogels, en is het wachten op nieuw werk van Niels Gerson Lohman.