19-01-2012 | ... en alles
Het lezen van eerdere boeken van Toon Tellegen (Het wezen van de olifant en Juffrouw Kachel) zorgde bij mij voor kleine geluksmomenten. Zijn nieuwe dierenroman – Het geluk van de sprinkhaan – maakte me lyrisch. De dierenromans van Toon Tellegen zijn geschikt voor jong en oud. Voor kleine kinderen zijn het gewoon grappige verhaaltjes over dieren, voor volwassenen staan de boeken bomvol met metaforen over het echte leven. Zo kun je ‘het geluk van de sprinkhaan’ op verschillende manieren lezen. Maar in de eerste plaats is het een boek over een sprinkhaan. Met een winkel. In deze winkel verkoopt de sprinkhaan alles, behalve de zon, de maan en de sterren. Maar verder echt alles. Zo komt de verlegen bladluis wat schaamteloosheid kopen en plots is hij de grote bladluis, die ongevraagd zijn mening geeft, schreeuwt, springt en zich nergens voor schaamt. Tot de schaamteloosheid op is. Want dat doet de sprinkhaan wel, hij verkoopt alles, maar vaak maar in kleine porties. Zo verkoopt hij maar kleine hoeveelheden weemoed en verdriet, want als je daar te veel van hebt, is het geen weemoed of verdriet meer, maar gewoon pijn. En pijn verkoopt de sprinkhaan liever niet. Wel verkoopt hij geluk. Kopjes thee, schoenen, sokken, stofjassen, tuinen, kasten die van binnen op slot kunnen, nieuwe leestekens, zeepbellen, groeten en nog veel meer. Alles. Een slimme klant besloot zelfs de complete winkel te kopen, en toen was de sprinkhaan opeens geen winkelier meer. Gelukkig was de hele winkel te zwaar voor de korenkniptor en kreeg de sprinkhaan zijn winkel weer terug. Elk hoofdstuk kan als een afzonderlijk verhaal gelezen worden. Er zitten mooie verhalen...read more
16-01-2012 | ... en alles
Over de Tweede Wereldoorlog zijn enorm veel indrukwekkende boeken geschreven. Stijn van der Loo levert met ‘Slopers’ een geweldig en meeslepend boek af over de ogenschijnlijk saaiere periode na de Tweede Wereldoorlog; de wederopbouw. De gebroeders Pek hebben een bedrijf in sloop- en terrazzowerkzaamheden. Vlak na de oorlog valt er genoeg te slopen maar het lukt de broers maar net om henzelf en hun personeel aan het werk te houden. De naamloze hoofdpersoon is de jongste broer Pek, en ook al staan beider namen op de gevel, hij is de geen die het bedrijf draaiende probeert te houden, terwijl de oudste Pek liever grietjes regelt en zeurt om geld voor bloemen en cadeautjes voor zijn meisjes. Het is dan ook geen verrassing dat de jonge en serieuze Pek vaak het gevoel heeft dat hij beter af was geweest als enig kind – een heftige constatering waarmee Van der Loo de roman opent. Naarmate het verhaal vordert, denk je steeds terug aan deze zin en geef je de jonge Pek haast gelijk, echter is zijn grote broer zo’n charmeur, dat je hem al snel in je hart sluit, ook al werkt hij onvoldoende mee in het bedrijf en lijkt hij niet in te willen zien wat er allemaal moet gebeuren om het bedrijf draaiende te houden. Het personeel van de gebroeders Pek bestaat uit twee man, een pony en de zwakzinnige Tinus, die ze gratis bij de pony kregen. Slopers Vollemondt en Volcker kunnen slopen als geen ander, maar elk hebben ze hun eigenaardigheden die het werk van de gebroeders Pek soms wat moeilijker maakt. Maar toch werkt het op...read more
12-01-2012 | ... en alles
In 2009 verscheen ‘Door mijn schuld’ een sterk geschreven ‘Ididit’ van Désanne van Bredrode, waarin een man een moord bekend. In ‘Stille zaterdagen’ sterft er ook direct iemand, maar daarmee houdt elke vergelijking op. Sara Mijland is dood. Op de zaterdag voor Pasen loopt ze onder een auto, op klaarlichte dag. Sara was een opvallende vrouw. Geboren in een streng protestants gezin, lukt het Sara om zich te ontworstelen aan de strenge familiebanden en gaat studeren. Ze komt per toeval in de politiek terecht, bij een kleine religieuze partij, en schopt het tot Burgemeester van Amsterdam. Het is dan ook in die hoedanigheid dat ze Maurice Benders leert kennen. Op diezelfde stille zaterdag waarop Sara Mijland een fataal ongeluk krijgt, zit Maurice Benders alleen thuis, omdat zijn vrouw en zoon zonder hem op vakantie zijn. Niet alleen mist hij zijn familie, maar ook Sara. Hij is drie jaar lang bevriend met haar geweest, maar hij heeft de vriendschap verbroken en Sara verzocht nooit meer contact met hem op te nemen. Sara houdt zich helaas aan de afspraak, en hij mist hun contact enorm. Zij heeft hem ooit ingehuurd als kunstadviseur, omdat de wanden van het gemeentehuis wel weer iets spannends konden gebruiken. Al snel groeide hun zakelijke contact uit tot een diepe band, tot liefde zelfs. Maar ze kunnen er niets mee doen, zowel voor de protestantse Sara als de katholieke Maurice is overspel geen optie. En zo delen ze drie jaar lang alles, behalve speeksel en andere lichaamssappen. Stille zaterdag begon voor mij veelbelovend. Een vrouw loopt op klaarlichte dag onder een auto. Zomaar. Dan blijkt dat de...read more
25-11-2011 | ... en alles
Soms zijn boeken zo mooi, dat je er weken over doet om ze uit te lezen. ‘Hellend vlak’ is zo’n boek. Sommige zinnen en alinea’s vond ik zo mooi, dat ik ze nog een keer las. En nog een keer. En nog een keer. Musici Wobke en Edward zijn om onbekende redenen met hun kinderschare in een IJslands fjord gaan wonen. Hun jongste kind en enige dochter Lidewijde, heeft fabelachtige oren en is zeer muzikaal. Het zou dan ook voor de hand liggen dat Liedewijde de muziek in gaat. Niets is echter minder waar, daar Wobke en Edward een nogal aparte opvoedstijl hebben. Hun zonen en dochter mogen alles, en moeten niets. Zo zullen ze uit zichzelf een moraal ontwikkelen, zonder dwang. En mooi idee, maar in de praktijk werkt het maar matig, ook al heeft Lidewijde een geweldige jeugd. Ze wordt op een liefdevolle manier geplaagd door haar verwarrende hoeveelheid broers (het kunnen er zes of zeven zijn, maar Lidewijde kan niet snel genoeg tellen om al haar beweeglijke broers mee te rekenen) en wordt verwend met de mooiste verhalen. Ook al is er geen school in de buurt, toch leert Liet een paar belangrijke lessen; – Iedereen heeft een boom die zuurstof voor je uitademt. Als je te ver uit de buurt bent bij jouw boom, heb je geen zuurstof en ga je dood. Gelukkig zijn haar broers niet te beroerd om uit te leggen hoe ver ze precies bij haar berk uit de buurt kan komen, zonder te stikken. -De loerende adelaar is gevaarlijk, want hij kan je grijpen. – De kwade vrouw Grýla komt uit...read more
20-09-2011 | ... en alles
Nadat ik Engel van Wanda Bommer had gelezen, kon ik niet wachten op nieuw werk van haar hand. Mijn geduld werd danig op proef gesteld, want haast na twee jaar wachten had ik eindelijk Panorama West in handen. Geen tweede ‘Engel’, maar man oh man, wat een geweldig boek. Panorama West bestaat uit drie delen, waarvan het eerste en het laatste behoorlijk kort. Na het lezen van het eerste deel, waar Britt en Martijn een wandeling maken over Terschelling, vind ik Martijn nogal een eikel. Hij is continu bezig met zijn dode ex Francis, met wie hij ook ooit naar Terschelling was. In deel twee lees je alles over die ene week, waarin Martijn zijn leven voorgoed veranderde. Aanvankelijk bleef ik vasthouden aan het idee dat Martijn een eikel is, maar al snel veranderde dat hele beeld. Martijn geeft les op de Schrijversvakschool als hij Francis leert kennen. Ze zit bij hem in de klas, is een stuk jonger en hij valt direct voor haar. Voor het eerst in zijn leven is hij écht verliefd en voor het eerst in zijn leven denkt hij na over een toekomst met een gezin en kinderen. Als Francis hem vraagt om mee te gaan naar Terschelling om daar met haar familie de feestdagen te vieren, lijkt het hem aanvankelijk niets, maar hij besluit toch mee te gaan. Een beslissing waar hij vaak spijt van krijgt, helemaal als zijn schoonvader er al direct voor zorgt dat hij de boot mist. In de haven van Harlingen denkt hij er nog even over na om terug te gaan naar Amsterdam en Francis het uit te...read more
14-09-2011 | ... en alles
Tolstoj zei ooit; ‘iets is kunst als het een expressie uitdrukt van de kunstenaar’. Iets wat me logisch in de oren klinkt en waar ik het voor een groot deel ook wel mee eens ben. Maar toch lijkt er een kinkje in de kabel te zitten. Een kinkje dat we gisteren tijdens mijn eerste college Esthetica besproken hebben. Het blijft een vraag waar niemand ooit echt een sluitend antwoord op lijkt te kunnen geven of wat in ieder geval stof is voor veel discussie; ‘wat is kunst?’ Moet kunst goede kunst zijn om kunst te zijn? We lijken aan te nemen dat kunst wel iets met goede kunst te maken moet hebben. Maar wie bepaalt of het goed is? Wie bepaalt de criteria? Laat me jullie even met een beetje filosofie- en kunstgeschiedenis om de oren slaan; Na 1750 ontstond er veel meer disciplinaire samenhang in het nadenken over kunst, mede doordat een schrijver en filosoof genaamd Baumgarten zijn boek ‘Aesthetica’ schreef. De esthetica is nu erkend als een filosofische discipline die zich met waarneming en schoonheid bezighoudt. Uiteraard werd er voor 1750 ook nagedacht over kunst, bijvoorbeeld door Plato en Aristoteles. Kunst werd veelal instrumenteel begrepen, het had een doel. Men wilde dat de kunstenaar de werkelijkheid weergaf. In de Middeleeuwen was het zelfs zo dat de hand van de kunstenaar onzichtbaar moest zijn ten gunste van de afbeelding. Op deze manier verhield de afbeelding zich rechtstreeks tot jou, de afgebeelde heiligen keken je rechtstreeks aan. Pas in de Renaissance komt er op het gebied van kunst een nieuw perspectief; de esthetische ervaring van de beschouwer, degene die...read more
