19-07-2011 | ... en alles
‘Oorlogshond’ is een van de fijnste boeken die ik dit jaar heb gelezen. De hoofdpersoon – Michiel – is classicus, freefighter én commando, dus je krijgt veel zinloos (en zinvol) geweld, afgewisseld met humor, filosofie en mythologie. Het verhaal van Michiel de Ruyter (schuilnaam, uiteraard) wordt opgetekend door zijn anonieme biograaf. Een embedded biograaf, die zelden van de zijde van Michiel wijkt. En zo kan hij schrijven over de drie meest interessante periodes uit het leven van Michiel. ‘Oorlogshond’ speelt zich af in de toekomst. Een toekomst waarin men de Tweede Wereldoorlog nog niet is vergeten, maar de oorlog in Irak wel. Het onderwijs is natuurlijk weer eens drastisch hervormd en kinderen leren minder dan ooit. Docenten worden vervangen door coaches, die kinderen moeten begeleiden in hun leertraject. Het Andere Leren faalt keihard, en Michiel besluit “docent” te worden aan het Heinsius, om daar van binnenuit het Andere Leren te saboteren. Niet uit idealisme, maar gewoon, omdat het kan. Hij vindt onder de andere docenten (coaches!) een aantal bijstanders en ze vormen verschillende eliteklasjes, waarin kleine groepen leerlingen écht onderwijs krijgen en niet alleen maar leren hoe ze iets op internet op moeten zoeken. Michiel gaat nogal ver in het lesgeven aan zijn eliteklasje. Ze eten en slapen bij hem thuis, ze gaan samen op vakantie en och, af en toe houden ze een oud-Grieks gezellige orgie. Een van zijn leerlingen, Lot, trekt zelfs min of meer bij hem in. Voorstanders van het Andere Leren (en dus tegenstanders van Michiel) proberen dit feit te gebruiken om Michiel weg te krijgen bij het Heinsius. Het lukt ze niet. Maar Michiel...read more
05-05-2011 | ... en alles
2011 is nog niet eens op de helft, en toch heb ik nu al het boek van het jaar gevonden; De verborgen universiteit. Nederlandse fantasy vind ik meestal clichématig en puberaal, maar Koch bewijst dat het heel goed mogelijk is om een volwassen roman te schrijven, met magische elementen. Alexa Westerhof groeit op zonder vader. Haar moeder raakte zwanger van een vakantieliefde en hij heeft nooit op haar brieven gereageerd. Als persoon mist Alexa hem niet -ze heeft hem immers nooit gekend- maar ze mist het wel om een vader te hebben. Ook heeft ze er moeite mee dat ze helemaal niets van hem weet, zelfs zijn naam niet. Op school wordt ze gepest omdat ze geen vader heeft, maar ze weet altijd goed van zich af te bijten, helemaal als ze geholpen wordt door haar beste vriend Sander. Als Sander met zijn ouders naar Engeland emigreert, mist ze hem dan ook enorm. Ze sturen elkaar lange e-mails, maar zijn antwoorden worden steeds korter en op gegeven moment antwoordt hij helemaal niet meer. Jaren later vertrekt Alexa ook naar Engeland, om een semester aan Carnforth Park University te studeren. Haar verbazing is groot als ze op het vliegveld wordt opgewacht door Sander. Niet alleen studeert hij ook Engelse Literatuur aan CPU, ze worden tevens huisgenoten. CPU is een kleine universiteit, maar al snel komt Alexa erachter dat de belangstelling van de professoren en de magister magnificus, Artemus Jones, voor hun Nederlandse uitwisselingsstudente ongewoon is. Niet lang na haar aankomst in Londen doet ze een aantal schokkende ontdekkingen en zal haar leven nooit meer hetzelfde zijn; haar vader, Richard Grenville,...read more
21-02-2011 | ... en alles
In juli 2010 verschenen Boek een en Boek twee van 1q84 (qutienvierentachtig). Na maanden wachten is Boek drie eindelijk beschikbaar en komen we te weten hoe het verder gaat met Aomame, Tengo, Fukaeri en de rest. LET OP! Deze recensie bevat spoilers over de eerste twee delen van de trilogie! De eerste twee boeken verhalen om en om over Tengo en Aomame. In het derde boek is er een karakter bij gekomen; Ushikawa. Murakami vlecht nu dus niet twee verhalen ineen, maar drie. 1. Ushikawa Na de dood van De Leider is Voorhoede natuurlijk in rep en roer. Omdat Aomame als laatste bij hem was, weten ze zeker dat zij iets met zijn dood te maken heeft. Detective Ushikawa heeft de antecedenten van Aomame nagetrokken en volgens hem was het veilig om haar bij De Leider langs te laten komen. Het spreekt voor zich dat de lijfwachten van De Leider – Paardenstaart en Stoppelveld – bij Ushikawa langskomen en hem op duidelijke wijze uit te leggen dat hij Aomame MOET vinden. Na veel speurwerk ontdekt Ushikawa dat de moordenaar van De Leider een connectie heeft met Tengo Kawana, de ghostwriter van ‘een pop van lucht’, het boek dat door Fukaeri is geschreven en Voorhoede veel problemen heeft bezorgd. Ushikawa besluit dan ook Tengo te schaduwen, in de hoop dat hij hem naar Aomame zal leiden. Een andere manier is er niet, want de Oude Dame en haar lijfwacht Tamaru hebben ervoor gezorgd dat Aomame veilig is opgeborgen. Omdat Ushikawa zijn vak goed verstaat, ontdekt hij steeds meer over Aomame, Tengo en Fukaeri. En hoe dichter hij hen nadert, hoe...read more
27-12-2010 | ... en alles
De familie van Alison is vrij ongebruikelijk. Ze hebben een begrafenisonderneming en wonen in een herenhuis, dat soms meer op een museum lijkt dan op een woonhuis. Vlak nadat Alison uit de kast komt, gaat haar vader dood. Maar was het een ongeluk of pleegde hij zelfmoord omdat hij stiekem met tienerjongens naar bed ging? In deze autobiografische graphic novel gaat Alison op zoek naar antwoorden. Want vlak voor zijn dood komt ze er achter dat zij en haar vader meer delen dan alleen hun liefde voor literatuur, hij was homoseksueel. Haar vader werkte als docent Engels, maar zijn ware passie was hun huis. Altijd was hij op zoek naar originele meubelen om hun landhuis oude glorie te herstellen en tussendoor had hij stiekem seks met tienerjongens. Alison wist altijd wel dat haar vader ‘anders’ was. Ze hadden weinig contact, het enige waar ze echt over konden praten was literatuur. Juist in deze literatuur probeert ze aanknopingspunten te vinden. Wat zeggen de boeken waar hij mee dweepte over hem, over zijn geheime leven? Wist hij dat zijn dochter lesbisch was? En waarom pleegde hij zelfmoord? Niet alleen moet ze de dood van haar vader verwerken, het is ook lastig te behapstukken dat er een erotische foto van Roy, hun oude oppas, tussen de oude vakantiekiekjes zit. Aan de hand van haar oude dagboeken probeert ze haar jeugd te reconstrueren en tegelijkertijd probeert ze te ontdekken wat het nu precies voor haar betekent, dat lesbisch zijn. Deze reconstructie van haar jeugd lijkt zware kost, maar Fun Home is bijzonder leuk om te lezen. Juist door zijn eigenaardigheid, is haar vader...read more
13-12-2010 | ... en alles
Niet alleen ben ik dol op taal en boeken, ik ben ook dol op boeken over taal. Boeken als Taal is zeg maar echt mijn ding en Weg om legging. En nu is er Hun hebben de taal verkwanseld, van taalonderzoeker Jan Stroop. De uitdrukking ‘hun hebben’ is voor veel mensen een doorn in het oog. Zo erg dat de uitdrukking verkozen werd tot grootste taalergernis van 2009. Dit jaar is de verkiezing gewonnen door ‘me moeder’, maar op de tweede plaats staat met een miniem verschil ‘hun hebben’. Onderzoeker Stroop houdt zich niet bezig met de irritatiefactor van ‘fout’ taalgebruik, maar met de oorsprong. Taal is namelijk niet een dood iets, maar een levend iets en derhalve aan verandering onderhevig. Luister maar eens naar een polygoonjournaal of probeer de oudste Nederlandse teksten vlot te lezen en je hoort en ziet dat het Nederlands enorm veranderd is. Nu kan taal op twee manieren veranderen; doordat uitspraken in de loop der jaren wijzigen, of doordat een stel taalkundigen in een vergadering beslist dat woorden opeens anders gespeld moeten worden. Het laatste was het geval bij de spellingwijzigingen van 1995 en 2005, waardoor we opeens pannenkoek en paardenbloem moeten schrijven, ook al zegt niemand panneNkoek, maar pannekoek. Grammaticaal klopt deze wijziging, maar toch slaat het nergens op om letters toe voegen in een woord, die door niemand uitgesproken worden. Dit fenomeen wordt door Stroop ‘spookspelling’ genoemd en is een van mijn favoriete onderwerpen uit het boek. Voorstanders van ‘pannenkoek’ zouden kunnen zeggen dat we wel vaker de letter n opschrijven zonder hem uit te spreken. De slot n wordt namelijk ook...read more
29-11-2010 | ... en alles
Ionica Smeets en Bas Haring zijn beiden wetenschappers en dol op wetenschap. Toch ervaren ook zij dat wetenschap soms ingewikkeld en moeilijk te doorgronden lijkt. Daarom hebben ze een bloemlezing samengesteld, met duidelijke verhalen, die ineens het kwartje doen vallen. Ionica Smeets is gepromoveerd in de wiskunde en is bekend van haar artikelen voor de Volkskrant en het inmiddels gestopte weblog Wiskundemeisjes.nl. Bas Haring noemt zichzelf ‘volksfilosoof’ en promoveerde in de Kunstmatige Intelligentie en bekleedt momenteel de Leidse leerstoel ‘Publiek begrip van wetenschap’. Daarnaast schrijft hij ook nog enorm toegankelijke columns en boeken. Kortom, twee wetenschappers met enorm veel ervaring in het schrijven voor en uitleggen aan leken, maken een bloemlezing vol met vallende kwartjes. Dat moet dan haast toch een geweldig boek zijn geworden? Ja en nee. Ja. Omdat het een bloemlezing is, doen Smeets en Haring niet veel meer dan de stukken inleiden. Gelukkig zijn deze inleidingen enorm prettig geschreven, waardoor exact duidelijk is uit wat voor soort stukken het hoofdstuk bestaat. Ze hebben gekozen op een onderverdeling op vorm, dus het eerste hoofdstuk bestaat uit louter analogieën, de tweede uit grappige verhalen, de derde uit gedachte-experimenten enzovoort. De verhalen die ze hebben geselecteerd voor hun bloemlezing, bestaan ook echt uit louter vallende kwartjes. Mijn helden Bill Bryson en Richard Dawkins worden uiteraard ook geciteerd in dit boek, want in een boek over heldere wetenschap mogen zij absoluut niet ontbreken. Los van deze twee helden worden nog meer wetenschappers en wetenschapsjournalisten aangehaald, dus het is een enorm brede bloemlezing. Nee. Het is een enorm brede bloemlezing, wat het boek voor mij ongeschikt maakt om het van kaft...read more
