Het lijkt een haast onwaarschijnlijke vriendschap. Dirk, een Nederlander die met de Duitsers vocht en derhalve vast kwam te zitten in een krijgsgevangenenkamp in Texas, en Harris, een katoenplukkende neger. Toch zijn ze vrienden geworden en het is een van de mooiste vriendschappen waar ik over gelezen heb.
Het is 1943 als het regiment van Dirk Winter door de geallieerden gevangen wordt genomen in Noord Afrika. Ze worden op transport gezet en komen terecht in een kamp in Texas. De krijgsgevangenen worden bijzonder goed behandeld. Ze eten beter dan ze in maanden hebben gedaan, slapen in gloednieuwe barakken, kunnen Engelse les volgen en mogen een heus theater bouwen om toneelstukken in op te voeren.
Het kamp is niet ver verwijderd van de boerderij van Mr. Love en een aantal gevangenen worden daar te werk gesteld. Harris werkt op dezelfde boerderij en als hij een van de gevangen Nazi’s ziet worstelen met de stugge planten, laat hij hem zien hoe hij het snelste katoen kan plukken en geeft hem tips om de zakken stiekem op te vullen met gebroken stengels en klein gruis. De gevangen Nazi is uiteraard Dirk en al snel lunchen de twee mannen elke dag samen. Mrs. Love zorgt ervoor dat de mannen altijd een fatsoenlijke lunch krijgen en op een dag worden de sandwiches door een bijzonder leuk meisje uitgedeeld; Cicely. Sissy blijkt het halfzusje van Harris te zijn en als Dirk van Mrs. Love vaker in en om het huis klusjes moet doen, bloeit er iets moois tussen de twee.
Tegelijkertijd wordt ook de vriendschap tussen Dirk en Harris hechter en houden ze na de oorlog contact. Vijfendertig jaar later besluit Dirk zelfs naar Amerika te vliegen om zijn oude vriend op te zoeken. Waarom precies blijft lang onduidelijk, maar het weerzien tussen de twee zorgde bij mij voor een brok in mijn keel…
Sommige boeken zijn bijzonder lastig te recenseren. Ik was Amerika is zo’n boek. Als recensent wil je zo min mogelijk vertellen over het verhaal, omdat je het als lezer gewoon moet ervaren. De korte samenvatting die ik hierboven heb neergezet doet het boek dan ook geen recht. Maar ik wil jullie simpelweg niet meer vertellen over Dirk en Harris, de mysterieuze Jennifer die drastische stappen onderneemt om aan geld te komen, de spillepoten van Werner, Miss Lily en de Hooverdam en een enge lynchpartij.
Gustaaf Peek heeft in dit boek een aantal verhalen geschreven, die bijzonder mooi via flashbacks aaneengevlochten zijn. Door elke flard verlang je naar een volgende flard en als je het boek uit hebt, ben je officieel bevredigd, want je hebt als lezer eindelijk alle informatie waar je zo naar snakte. Officieus ben je echter geenszins bevredigd, simpelweg omdat het leven geen sprookje is en niet alle verhalen een gelukkig einde hebben.
Dat klinkt deprimerend, maar toch kreeg ik tijdens en na het lezen een enorm prettig gevoel, simpelweg omdat ik een goed geschreven en meeslepend boek las. Daarom krijgt Ik was Amerika vier van de vijf roze kogels.
