Synesthesie – heb ik het wel of niet?

Ik heb dus synesthesie hè. Schrik maar niet, het is niet besmettelijk en je kunt er 100 mee worden. Het houdt in dat ik bij elke letter, cijfer en dag van de week een sterke kleurenassociatie heb. Oftewel: die letters, cijfers en dagen van de week hebben allemaal een vaste, eigen kleur.

Nou is het niet zo dat als ik een boek lees er een kleurenpalet op me afkomt, maar het staat nu eenmaal vast dat de a roze is, de b oranje, de c geel en ga zo maar door.

Het heeft mij dan ook altijd geërgerd dat sommige mensen de letters een verkeerde kleur geven. Neem nou het logo van toys ‘r’ us. Geen enkele letter heeft de juiste kleur! Dat snap je toch gewoon niet! Of de M van McDonald’s. Die hebben ze geel gemaakt, terwijl toch iedereen weet dat de M rood is!

Dat niet iedereen dat weet, daar kwam ik zo’n vijf jaar geleden achter. Het bleek helemaal niet normaal te zijn om letters of cijfers met een kleur te associëren. Sterker nog, het bleek een afwijking waarvoor een chique naam bestond: synesthesie. Je schrikt toch even, als je dat hoort. Je dacht altijd compleet gezond en vooral normaal te zijn, maar dat bleek na al die jaren op deze planeet dus helemaal niet waar. Ik bleek al die tijd een aandoening te hebben gehad. Na de diagnose zou ik voor altijd anders naar mezelf en de wereld om mij heen kijken.

Ik overwoog een afspraak met de psycholoog om dit alles te verwerken, maar deed eerst navraag in de familie. Mijn broertje bleek het ook te hebben. En sterker nog, in tegenstelling tot andere lotgenoten die ik via het internet ontmoette, bleek hij dezelfde kleurassociatie met dezelfde letters en cijfers te hebben als ik. Wow, wat gezamenlijke genen toch niet voor effect kunnen hebben!

Mijn moeder kwam al gauw met het ontnuchterende antwoord dat die kleurenassociatie waarschijnlijk de schuld was van het schooltje van fisher price. Daar speelden wij vroeger mee, het was een plastic gebouwtje met een echte bel en een magneetbord met allemaal letters en cijfers. Die allemaal een andere kleur hadden. En de kleuren van die letters en cijfers kwamen overeen met de kleuren van de letters en cijfers van mijn broertje en mijzelf.

Wat betreft de dagen van de week was het natuurlijk de schuld van de kleuterjuf. Elke ochtend in de kleuterklas werd besproken welke datum het was, wat voor weer en welke dag van de week. Voor elke dag van de week was er een apart magneetje. En de letters op die magneetjes hadden elke dag een andere kleur: maandag was geel, dinsdag groen, woensdag blauw, donderdag roze en vrijdag oranje. Dit verklaart gelijk waarom zaterdag en zondag in mijn hoofd niet zo’n duidelijke kleur hebben: ik zat op die dagen immers niet in de kleuterschool! En voor die dagen waren dus ook geen gekleurde magneetjes.

Blijkbaar hebben mijn hersenen toen ik letters, cijfers en dagen van de week van elkaar leerde onderscheiden, gedacht dat er een cruciaal verband was tussen de kleuren waarin zij aan mij gepresenteerd werden en de bewuste letter, dag of het cijfer. Terwijl die kleuren er natuurlijk alleen waren om het aantrekkelijk te maken voor het kinderoog. Uiteindelijk heb ik dus geen synesthesie.

Of misschien toch wel, maar als het schooltje van Fisher Price de oorzaak kan zijn van iets wat zo chique klinkt, vind ik het niet echt een aandoening. Dit besef versimpelt de wereld om mij heen weer, maar heeft tegelijkertijd iets droevigs. Nu blijft alleen nog de vraag over waarom mijn hersenen de bewuste kleuren wel onthouden hebben en de jouwe niet. Ik vermoed dat ik het antwoord niet wil weten.