Boekrecensie: Sterke verhalen – Ton van Dijk

Ton van Dijk draait al een paar decennia mee als onderzoeksjournalist en in die jaren heeft hij heel wat indrukwekkend werk verricht. In Sterke verhalen zijn niet alleen zijn beste reportages opgenomen, maar schrijft hij ook over hoe het hem altijd lukte om iets tot op de bodem uit te zoeken. Omkopen, verleiden, liegen, stelen: anything to get the story.

Het boek is gelukkig geen random collectie van artikelen, Van Dijk geeft uitgebreide achtergrondinformatie en schrijft ook over journalistiek in het algemeen. Niet alleen bezingt hij het mooiste vak van de wereld, maar hij legt ook haarfijn uit hoe makkelijk luie journalisten fouten kunnen maken.

Lui is Van Dijk zeker niet. Allicht daarom heeft hij het ook zo ver geschopt en zoveel mooie reportages gemaakt. Zo wilde hij een stuk schrijven over ‘Het beest van Appingedam’, oorlogsmisdadiger Siert Bruins. In plaats van een beetje rond te bellen, stapte hij in de auto, reed naar het verre Vlagtwedde en Bourtange en werd bij een broer van Siert uitgenodigd op de koffie, om vervolgens uitgebreid met moeder Bruins te praten.

Vervolgens kon hij Siert vrij makkelijk opsporen in Duitsland en hem interviewen. In 1978 schreef hij voor het eerst over Siert en in 2010 voor het laatst. Als een van de enige journalisten in Nederland had hij écht door hoe Siert was. Geen meedogenloos ‘beest’ zoals hij door de rest van de media beschreven werd. Juist door in Siert zijn achtergrond te duiken, kon Van Dijk zijn acties in het juiste perspectief plaatsen.

Net zo indrukwekkend is de reportage over politiecorruptie in Amsterdam in de jaren ’70. Door deals te sluiten met huisdealers, verdienden zowel de corrupte agenten als de dealers bakken vol geld. Van Dijk was als enige zo ingevoerd in het wereldje, dat de politie uiteindelijk hem om hulp vroeg. Verschillende mensen wilden namelijk wel off the record met Van Dijk praten, maar hielden hun mond stijf dicht bij de politie. Een uitermate vermakelijk verhaal, lekker opgeschreven maar tegelijkertijd ook schokkend.

Die trend komt terug in alle verhalen. Of hij nou schrijft over de kroning van Beatrix, de Lockheed-affaire of moordenaar Richard Klinkhamer, het leest lekker weg, zo lekker dat je haast vergeet dat je over echte feiten en gebeurtenissen leest en niet een of andere schelmenroman. Veel van de grote reportages heeft Van Dijk geschreven voor mijn geboorte, dus ik ben erg blij dat elk verhaal uitgebreid ingeleid en in het juiste perspectief geplaatst wordt.

Hierdoor is het boek echt voor iedereen leesbaar, niet alleen voor mensen die in de jaren ’70 en ’80 deze reportages op de voet volgden, maar ook voor mensen met interesse in journalistiek. En och, je hoeft niet eens geïnteresseerd te zijn in journalistiek om te genieten van Sterke verhalen, het is echt voor iedereen leuk.

Voor jonge journalisten zou het verplicht leesvoer moeten zijn, want Van Dijk is een journalist van de oude stempel, die veel meer deed dan nieuwsberichten herschrijven, maar zelf met zijn bloknootje en pen op pad ging, om het nieuws te halen.