“…Ach, en u heeft wat ellende gekend. Ik zie dat u door een diep dal bent gegaan, mevrouw Oosten, maar u bent er gelukkig weer bovenop gekomen, klopt dat?” Mevrouw Oosten antwoordt met een verwonderend “Ja”. “Oh, en deze kaart, wat spannend! De Hoge Priesteres, zij vertelt mij nu dat ze een vruchtbare toekomst voor u in petto heeft… Maar hoe vruchtbaar, dat blijft nog even spannend. Wat een sessie hé, mevrouw, nog een hele fijne dag… Hebben we alweer een nieuwe beller?” Natuurlijk is mevrouw Oosten, net als iedereen, weleens door een diep dal gegaan, want dat is het leven. En uiteraard is ze er weer bovenop gekomen, anders had je die mevrouw nu niet aan de telefoon. Die vruchtbare toekomst is trouwens ook niet zo moeilijk, of het nu een nieuwe baan is, een nieuwe kerel, een zesde jong. Het hele leven ís vruchtbaar, trut! Ik verbaasde me weer over zoveel stupiditeit. Mevrouw Oosten is natuurlijk al een zielig hoopje mens, ik bedoel, als je die bullshit gelooft en óók nog de telefoon pakt voor 4,- per minuut, is er ergens een steekje finaal de verkeerde kant op geslagen. En ja, dat SBS6 een dikke faal is, is algemeen bekend. Maar toch kan ik er met mijn verstand niet bij dat deze tarot- waarzeggerij- paragnostenleugens nog mógen! Jaren geleden zijn de belspelletjes verboden en van de buis gehaald omdat de verstandelijk beperkten maar bleven bellen en werden opgelicht. Het leek erop dat ze er nooit doorkwamen, door die altijd drukke lijn. Dat ‘t precies de bedoeling was van belspelletjes scheen iedereen te negeren. Enfin. Het mocht niet...read more
Op de kaft van ‘Strak Blauw’ staat te lezen dat het boek is genomineerd voor de Dioraphte Jongeren Literatuurprijs 2013. Vaak als boeken worden genomineerd voor dit soort prijzen, kun je aannemen dat het een goed boek is. Toch was ik na het lezen van de laatste pagina niet helemaal overtuigd. Laura werkt als fotografe en woont samen met haar geliefde An, die ook een creatief beroep heeft als actrice en zangeres. De twee zijn al een poosje samen en alles lijkt goed te gaan, maar heel langzaam verandert Laura. Ze trekt zich terug, heeft moeite met haar werk en is bozig en verdrietig. Ze zoekt steeds ruzie met An, die op haar beurt haar best doet om Laura een beter gevoel te geven. Ook Dirk, een wederzijdse vriend, maakt zich zorgen om Laura. Helaas voor Dirk en An hebben hun gezamenlijke inspanningen geen effect. Sterker nog, Laura vindt de bemoeizucht van de twee alleen maar vervelend en trekt zich steeds meer terug. Totdat het mis gaat. Ze verdwijnt, vindt An en verdwijnt weer. Ze mag van Dirk een paar dagen in het vakantiehuisje van zijn familie zitten, op het platteland. Hier kan ze aansterken en uitrusten. Zowel Dirk als An komen langs en net als zij denken dat het beter gaat met Laura, gaat het gruwelijk mis… Renée van Marissing kan echt goed schrijven, dat is het punt niet. Vooral als Laura alleen is, lukt het Van Marissing heel goed om de chaos en vervreemding in haar hoofd te beschrijven. Maar toch pakte het verhaal me niet. Zelf heb ik er een hekel aan als auteurs teveel informatie...read more
Wilszwakte. Wat is dat precies? Wanneer is onze wil zwak? Als we twee (of zes) wijntjes teveel drinken, terwijl we ons hadden voorgenomen dit niet te doen? Als we van gedachten veranderen wanneer het moment van handelen is aangebroken? En waarom is het zo moeilijk om onze (goede) voornemens na te komen? Over dit onderwerp, ‘weakness of will’, schrijf ik op het moment een paper. Opmerkelijk is dat er binnen dit debat twee tendensen zijn die relatief ver uit elkaar liggen. Donald Davidson beweert dat we zwak van wil zijn als we weten wat de beste optie is, alle redenen als goede redenen hebben gewaardeerd en beoordeeld, maar vervolgens tegengesteld aan deze optie handelen. Dit wordt de traditionele opvatting van wilszwakte genoemd, ook wel ‘akrasia’. Een filosoof die met een alternatief voorstel kwam, was Richard Holton, die stelde dat onze redenen en oordelen niets met wilszwakte te maken hebben. In plaats daarvan zijn we ‘weak of will’ wanneer we intenties of voornemens hebben gevormd voor een handeling (ergens in de toekomst), maar wanneer het moment van handelen is aangebroken, van plan veranderen. Ik vraag me nu af hoe je wilszwakte kan vertonen, zonder dat daar redenen of oordelen aan verbonden zijn. Wanneer we een keuze maken, op het punt staan te handelen, overwegen we naar mijn idee altijd de redenen die we hebben om deze handeling op dit moment tot uitvoering te brengen. We kunnen ons nog zoveel voornemen, maar als we op het moment van handelen er de meerwaarde niet meer inzien, hebben we aan onze voornemens eigenlijk niet zoveel. Dit is eigenlijk ook wat we, of ik...read more
Moeten we daar nou medelijden mee hebben of ze, net als de rest doet, kapot negeren? Dat vind ik nou moeilijk.Er zijn van die momenten dat ik heel snel medelijden heb met mensen. Eigenlijk is dat niet goed, want vaak weet ik het naadje van de kous niet en is het dus misschien helemaal niet de moeite waard om bedroefd te worden over de situatie van de ander. Je kent het misschien wel: je bent op een bijeenkomst, een congres of een expositie, en één van de sprekers staat de hele avond in een hoekje van de zaal voor zich uit te staren, te knikken en glimlachen naar voorbijgangers, maar niemand spreekt hem aan en hij stapt uiteindelijk ook niet op iemand af. Is hij dan de grote sukkel, omdat hij geen uitstraling heeft of zelf geen actie onderneemt? Kennen al de andere aanwezigen deze persoon en weten dus dat hij een loser is met wie niemand een gesprek aan wil knopen omdat hij vervolgens de rest van de avond aan je blijft plakken? Weet iedereen dat hij ooit betrokken is geweest bij een verschrikkelijk voorval, waarbij door zijn toedoen iemand om het leven is gekomen? Hij heeft in ieder geval het lef om te spreken voor een publiek en blijkbaar was het de moeite waard om zijn onderwerp op de agenda te zetten. Ik krijg dan altijd de neiging om nou juist met die persoon te gaan praten en zijn boek te kopen. Om dan tot de ontdekking te komen dat hij misschien overkomt als een loser, maar in het echt een zeer sympathieke persoon is met veel...read more
De leesmap, bestaat dat nog? Wij hadden hem vroeger. Het leukste uit die map vond ik het blad Mijn Geheim. Voor menigeen waren het vast andere bladen die een introductie gaven op het volwassen leven, maar voor mij was het de Mijn Geheim die de raadsels van volwassen vrouwen ontleedde. Het concept van Mijn Geheim is dat het vol staat met persoonlijke verhalen van, meestal, vrouwen. Die verhalen zijn over het algemeen in drie categorieën in te delen: 1. Vreemdgaan (meestal dat van de man, maar soms van de vrouw zelf, of allebei tegelijk zonder dat ze het van elkaar wisten); 2. Ruzies binnen de familie (lees: schoonfamilie); 3. Paranormale begaafdheid (of een andere geestesziekte). Neem nou het verhaal van Ans, die na dertig jaar huwelijk door haar man werd verlaten voor haar nichtje Zwaantje, met wie hij, zo bleek, al eens eerder het bed gedeeld had. Na een paar maanden stond Ans’ echtgenoot weer bij haar op de stoep, hij miste haar. Dus gingen ze bij elkaar in bed liggen. En werd Ans de minnares van haar eigen man, die ondertussen bij Zwaantje inwoonde. Hiervan leerde ik: 1. Mannen zijn onbetrouwbare honden; 2. Vrouwen hebben geen zelfrespect. Een ander leerzaam verhaal was dat van de vrouw die klaagde dat haar schoonfamilie ruzie met haar maakte nadat ze op de bruiloft van haar schoonzus, die vooral trouwde omdat dat belastingtechnisch voordeliger was, had uitgeroepen: “oh, het lijkt net een échte bruiloft!” Hiervan leerde ik dat sommige mensen trouwen omdat dat belastingtechnisch voordeliger is. Het leukste waren de panelverhalen. Hierin legde een vrouw haar dilemma (“Moet ik kiezen voor mijn...read more
Op het moment doe ik onderzoek naar de grondslagen van het surrealisme. Bijzonder snel kom je dan bij Sigmund Freud terecht, wiens psychoanalyse en droomduiding van enorme invloed zijn geweest op deze stroming. Over kunst had hij beter zijn mond kunnen houden, maar de beste man heeft toch eigenlijk hele zinnige dingen gezegd. André Breton was de grondlegger van het surrealisme en legde zijn ideeën vast in zijn ‘Manifeste du Surrealisme’. Hij was erg onder de indruk van Freuds droomanalyse. Ons onbewuste, onze onderdrukte wensen en dromen, werd de basis voor de werkwijze van de surrealisten. We moesten onze rede, ons gezond verstand, vooral niet de overhand laten krijgen en intuïtief te werk gaan. Onze dromen werden gezien als een glimp van de manier waarop een hele andere, alternatieve wereld werkt: de wereld van ons onbewuste. In surrealistische schilderijen werd veelal ‘de vrijlating van het onbewuste’ gedemonstreerd, wat leidde tot droomachtige, vervreemde en verwarrende beelden. Freud omschreef dromen als de vervulling van onderdrukte wensen. Onze dromen laten boodschappen uit ons onderbewustzijn naar boven komen. Trauma’s, fantasieën, onderdrukte emoties, alles drijft in onze dromen naar de oppervlakte. Wat opmerkelijk is, is dat Freud van zo’n grote invloed was op een kunststroming, maar hier zelf ontoereikende opvattingen over had. In een brief aan Breton schreef hij ooit dat hij van het surrealisme, net als van kunst in het algemeen, maar weinig begreep. Toch schreef hij jaren voor het surrealisme ontstond, een essay over kunst als wensvervulling. Net als in dromen, gaat in kunst, in het creatieve proces en de vervaardiging van het werk, een wens in vervulling. Ook een kunstenaar kent,...read more
