Boekrecensie: Arabieren kijken – Hassnae Bouazza

We weten allemaal hoe Arabieren en/of moslims zijn. Enge baardmannen die oorlog willen, vrouwen die onderdrukt worden en tienerjongens die opgroeien voor galg en rad. Ergens weten we heus wel dat dit de uitwassen zijn en niet de norm, en Hassnae Bouazza helpt ons in ‘Arabieren kijken’ nog wat verder de goede kant op, door ons een inkijk te geven in het alledaagse leven van de Arabier; de Henk en Ingrid van het verre Oosten. Al meteen in haar voorwoord, geeft Bouazza me een klap in mijn gezicht. Omdat ik het nieuws op de voet volg, vind ik dat ik alles weet van de ‘gewone’ alledaagse Arabier. Maar je mening baseren op basis van de uitwassen die je op televisie ziet en waar je over leest in de krant, is hetzelfde als ‘Oh Oh Cherso’ en ‘Barbie’s Baby’ kijken en dan menen dat je exact weet hoe ‘de Nederlander’ eruit ziet. De Arabische Henk en Ingrid houden zich heus wel bezig met politiek en wereldse zaken, maar meer nog laten ze zich – net als wij – beïnvloeden door hun favoriete televisieprogramma’s. Soaps zijn onlosmakelijk verweven met de levens van de gewone Arabier, en slimme scenarioschrijvers kaarten alle maatschappelijke problemen aan. Ook zijn er talloze praatprogramma’s, waar vrouwen – met en zonder hoofddoek – praten over huiselijk geweld, polygamie, feminisme, gedwongen huwelijken, de laatste mode en roddelen over sterren. Hier in het Westen zijn talentenjachten mateloos populair, zo ook in het Oosten. Endemol heeft ontzettend veel programma’s verkocht wereldwijd, en dus ook aan de ‘enge moslims’. De Egyptische versie van The Voice heeft exact hetzelfde format als de onze....read more

Moskou: er bestaat geen kou, alleen verkeerde kleding

Nu mijn paspoort was voorzien van een Russisch visum kon ik met een gerust hart in het vliegtuig van Aeroflot stappen. Onderweg werden me twee dingen duidelijk: vegetarisch eten is aan de Russen niet besteed en met alleen het woord “spasiba” kom ik niet ver. Bij aankomst op het vliegveld leerde ik nog iets: roken is nog heel normaal in Rusland. In de hal waar de bagage arriveerde (drie kwartier nadat het vliegtuig geland was) stonden overal plukjes mensen te roken. Ik had vooraf uitgezocht hoe ik met de trein en de metro mijn hotel moest bereiken, maar ik kwam een bekende uit Nederland tegen die naar dezelfde conferentie ging en hij had een pick-up geregeld vanuit zijn hotel dus we besloten zijn taxi te delen. De chauffeur sprak geen woord Engels, en ik sprak één woord Russisch: spasiba – bedankt. Niet een woord waar je heel ver mee komt in het geval van problemen. We waren nauwelijks vijf minuten onderweg of de chauffeur begon druk te bellen (handsfree bellen is nog geen gewoonte in Rusland). Even later zette hij zijn auto stil bij een bushalte. Wij waren enigszins bezorgd en probeerden te achterhalen wat er aan de hand was. De chauffeur had zijn baas aan de telefoon en die wist in gebrekkig Engels duidelijk te maken dat er verwarring was ontstaan omdat de opdracht was geweest om één persoon op te pikken en dat wij met zijn tweeën bleken te zijn. Een poging tot uitleg werd weggewuifd. De chauffeur ging weer rijden en bleef druk telefoneren. Wij hadden ons erbij neergelegd, zo lang we maar naar de stad...read more

De perfecte Nederlandse vrouw, tegen de Marokkaanse

Afgelopen zaterdag is mijn column “Het Marokkaanse vrouwenprobleem” online verschenen. Op dit moment word ik vooral neergezet als een kutwijf met superioriteitsgevoel ten opzichte van de Marokkaanse vrouw. Waarvoor dank. Een aantal vrouwen in Nederland, Marokkaans en niet-Marokkaans, waren gepikeerd of voelden zich persoonlijk aangesproken door mijn uitingen en dat is logisch, als eerste reactie, maar jammer ook. Jammer, omdat ze niet zo heel goed gelezen hebben. Dus, nog een keertje. Ik stel de volgende vragen: Wat is dat toch met Marokkaanse mannen ten opzichte van Marokkaanse vrouwen? Of misschien wel: wat is het probleem dat Marokkaanse vrouwen voor Marokkaanse mannen creëren? Als dit het standaard profiel is van de Marokkaanse vrouw, hoe komt het dan dat de reactie van de man hierop uitblijft? Zouden de Marokkaanse mannen met hun goedkeurende opmerkingen over de Europese vrouw denken dat die man daardoor meer kans heeft om te domineren, of zien en waarderen zij de gelijkheid binnen de relatie? Of ik me superieur voel ten opzichte van de Marokkaanse vrouw? Nee, totaal niet, geen sprake van. Ik heb Marokkaanse vriendinnen, ik werk samen met Marokkaanse vrouwen die ik waardeer. Ze hadden net zo goed Bulgaars, Tunesisch of Frans kunnen zijn, ik oordeel niet op basis van afkomst of geloof. Het is niet mijn waardering voor de ander waaraan het ontbreekt. Ik bewonder juist vaak hun zelfstandigheid en hun wil iets te bereiken, wat lijnrecht staat tegenover de westerse interpretatie van de positie van de vrouw binnen de islamitische samenleving. Zoveel verschillen zijn er uiteindelijk niet tussen vrouwen uit verschillende culturen: lieverdjes en zonnetjes heb je overal, zo ook trollen en bitches...read more

Het Marokkaanse vrouwenprobleem

“Goede keuze jongen, dan leef je in rust en vrede.” Dit is wat de huisarts zei die ik bezocht met mijn kerel in het kader van mijn gescheurde enkelbanden, nadat we kort hadden gebabbeld over het hoe en wat in Marokko als Nederlandse. Deze Marokkaanse arts bevestigde de uitstekende keuze die mijn kerel heeft gemaakt door met mij te trouwen. En niet met een Marokkaanse dame. Dit is natuurlijk egostrelend en bij lange na niet de eerste keer dat we dit te horen kregen van een Marokkaanse man. Heel typisch, want wat is dat toch met Marokkaanse mannen ten opzichte van Marokkaanse vrouwen? Of misschien wel: wat is het probleem dat Marokkaanse vrouwen voor Marokkaanse mannen creëren? Laat ik de uitzondering die de regel bevestigt nu buiten beschouwing laten, want er zijn uiteraard ook Marokkaanse vrouwen die het leven van hun man niet zuur maken. Zo zijn er ook Nederlandse (of Europese) vrouwen die het leven van hun man wél zuur maken. Persoonlijk weet ik dat ik er daar niet eentje van ben. Lucky bastard dus die kerel van mij. Vaker krijgt mijn hubbie dus deze goedkeurende reacties op het feit dat hij getrouwd is met een Nederlandse. In sommige situaties zijn de mannen haast jaloers. Het zijn niet alleen jonge mannen die deze goedkeuring uiten, maar ook mannen van middelbare leeftijd, of zelfs de opa. Marokkaanse vrouwen? “Meshekil meshekil”, problemen problemen. Wat ik hier om me heen zie, onafhankelijk van het feit dat huwelijken hier regelmatig stroef lopen of zelfs kapot gaan doordat het koppel veel te snel of te vroeg in het huwelijksbootje is gestapt (wat weer...read more

Asielzoekers in de trein

De man en de vrouw in de trein hebben drie kinderen bij zich: twee jongens van een jaar of vier en een meisje van anderhalf. De groeven in het gezicht van de man verraden dat hij geen onbeschreven blad is. Zijn bruine ogen staan vermoeid, behalve wanneer hij naar zijn kinderen kijkt. Dan lichten ze op en lijken ze bijna groen van kleur. Hij zegt woorden als “goedemorgen”, “dankjewel”, “sorry”, “dag” en “doehoei.” De jongetjes imiteren schaterlachend de wonderlijke klanken die uit hun vaders mond komen. Ze zijn hier nog niet zo lang. Als de jongetjes mij in de gaten krijgen, kunnen ze bijna niet ophouden met staren. Ik ben blijkbaar een wonderlijke verschijning. Ik kijk de jongetjes met een glimlach aan en denk aan wat hen hier nog te wachten staat. Hun zusje zal zich niets meer van hun land van herkomst herinneren, maar zij zijn oud genoeg om zich bepaalde geuren, klanken en beelden te herinneren. De warmte van de zon op je huid. De buurvrouw die lakens ophangt om te drogen in de zon. Iemand die met een ezel voorbij loopt. Of misschien wel het razende verkeer uit de stad. Het blijft hen bij als een wereld die ze ooit kenden, waarvan ze ooit dachten dat het de enige wereld was, tot ze in een nieuwe kwamen. Naarmate de tijd verstrijkt, zal de herinnering niet afnemen. Hij wordt altijd weer ververst wanneer ze bij hun ouders zijn, die de herinnering nog veel meer meedragen dan zijzelf en nooit helemaal accentloos Nederlands zullen spreken. Ook de maatschappij laat hen de herinnering niet vergeten. Al leren ze waarschijnlijk...read more

Ben ik Nederland nu te erg aan het romantiseren?

Of het overdreven klinkt of niet om nu over herinneringen te gaan praten die ik aan Nederland heb na een toch relatief korte tijd in Marokko, de drastische veranderingen in mijn leven doen mij terugkijken op mijn leven in Nederland. Vooral omdat ik me hier niet altijd volledig op mijn gemak voel herinner ik me Nederland en mijn leven daar als iets zeer positiefs. 6 maanden zit ik nu in Marokko. Op één week na ben ik het land niet uit geweest gedurende die maanden. Op Nederlandse bodem heb ik 6 maanden lang geen voet gezet. Buiten het Skypen en bellen met het thuisfront om, heeft mijn familie me een bezoekje gebracht, ergens in het midden van deze periode. De verdrinking nabij, zou je dus kunnen zeggen dat het om een bijna totale onderdompeling gaat in de Marokkaanse samenleving. Van een aantal van mijn ervaringen heb ik verslag uitgebracht: de rompslomp rondom het regelen van alle documenten voor in het dossier om hier te kunnen trouwen, de Ramadan, de ondeskundigheid van veel vaklui, het doorsnee taxiritje in Casablanca, het Offerfeest. Het dagelijkse leven is daarentegen moeilijker in één column te vatten. De confrontatie met de mensen op straat, de gevolgen van de beslissingen die door de regering (De Koning) genomen worden, de achterstand in opvoeding en onderwijs, de religie verweven in het dagelijkse leven, de taal en ook met de familie, moet je eigenlijk zelf beleven om te kunnen begrijpen wat ik bedoel. Of het overdreven klinkt of niet om nu over herinneringen te gaan praten die ik aan Nederland heb na een toch relatief korte tijd in Marokko,...read more