16-04-2012 | ... en alles
Na de zelfmoord van haar zus Tootje, raakt journaliste Lieke de weg even kwijt. Ze onderneemt verschillende stappen om dit grote verlies te verwerken, maar niets lijkt echt te helpen. Tot ze na een paar jaar besluit om in een uitvaartcentrum te gaan werken, waar ze de hele dag tussen de doden is. Het werken als koffiedame in een uitvaartcentrum is niet moeilijk, maar er komt wel wat bij kijken. Zo legt haar nieuwe cheffin Sandra het aan Lieke uit op haar eerste werkdag. En al snel komt Lieke er achter dat de uitspraak van Sandra klopt. Koffie klaarzetten is niet moeilijk, maar er komt wel iets bij kijken om met rouwenden om te gaan en je vaak in de nabijheid van een lijk te bevinden. Met de eerste paar doden heeft Lieke nog moeite, maar al snel went ze en vindt ze haar draai in het uitvaartcentrum. Ze kletst tegen de doden, kijkt af en toe zelfs in de kelder waar de lichamen afgelegd worden, leert hoe ze een kist dicht moet schroeven en hoe ze de rouwenden moet begeleiden. Ondanks het ietwat morbide karakter van haar werk, heeft ze het naar haar zin. Ze heeft fijne en minder fijne collega’s en tussen de uitvaarten door wordt er gewoon gekletst over het avondeten en vakanties en worden er grappen en grollen gemaakt. Het werk zelf gaat Lieke dus behoorlijk goed af. Maar als je continu geconfronteerd wordt met de dood, moet je haast wel steeds aan je eigen dode zus denken. Lieke denkt terug aan tijden waarin het nog goed ging met Tootje, aan de periode vlak voor...read more
27-03-2012 | ... en alles
Snorri Sturluson schreef in 1222 de Edda, een handboek voor dichters. Maar de Edda is meer dan een richtlijn voor middeleeuwse dichters, het is ook een geweldige collectie van Noordse sagen en mythen. Thor, Loki, Odin, reuzen en magische dieren, ze komen allemaal voor in dit geweldige boek. In 999 na Christus deed het geschreven woord -samen met en dankzij het Christendom- zijn intrede in IJsland. Het voordeel hiervan was dat alle oude sagen eindelijk opgeschreven konden worden, het nadeel was dat deze verhalen werden voorgegaan door een rij disclaimers, want in het Christendom was er natuurlijk maar een god. Dus werd er benadrukt dat de verhalen over Odin en de zijnen, niets anders zijn dan verhaaltjes. Zonde, want het scheppingsverhaal uit de Edda vind ik boeiender dan het scheppingsverhaal uit de bijbel. Odin (ook wel bekend als de Alvader, Weldoener, Veranderlijke, Gemaskerde, Veelweter en nog -tig namen) en zijn broers, Vili en Vé, doodden met zijn drieën de reus Dubbel. Van zijn vlees maakten ze de aarde, van zijn bloed de zeeën en meren. Ze gebruikten zijn botten en tanden om bergen, puin en grind te maken en tot slot maakten ze de hemel van zijn schedel. Je begrijpt al, de oude Noordse goden waren zeer beschaafde figuren. Niet alleen was de schepping van de aarde een waar bloedbad, de goden, reuzen, dwergen en mensen konden blijkbaar niet met elkaar omgaan zonder elkaar te vermoorden. Zo dacht ik altijd dat Thor met zijn moker Mjöllnir een rechtvaardige god was, maar niets is minder waar. Thor was een heuse hysterica, die om het minste of geringste naar zijn moker...read more
21-03-2012 | Psyche
De mens is een dualistisch wezen. We bestaan uit gevoel en verstand en zoeken altijd de balans tussen deze twee zaken. Maar Peter Venmans heeft besloten het oude begrip ‘thymos’ weer af te stoffen. Al in de tijd van Plato was men er namelijk van overtuigd dat onze ziel uit drie delen bestaat; gevoel, verstand en thymos. Als moderne westerling is het moeilijk om het dualistische mensbeeld los te laten, gevoel en verstand omvatten toch alles waaruit onze ziel bestaat? Het helpt ook niet mee dat thymos lastig te vertalen is. Om de achterflap te citeren; “Thymos staat voor de aangeboren zucht naar erkenning, het diepe verlangen om in een eerlijke strijd anderen en onszelf te overwinnen, de woede om aangedaan onrecht, het besef van ernst, het eergevoel, de winnaarsmentaliteit van de sportman, kortom: alles wat ons belet te berusten in een comfortabel leven.” Zo is het thymos wat Achilles drijft om naar Troje te trekken als een ware krijger. Want hij heeft een keuze; hij had er ook voor kunnen kiezen om thuis te blijven bij zijn vrouw en een rustig leven te leiden. Maar uit een rustig leven valt geen eer te behalen, de eer waar thymos zo naar verlangt. En in het oude Griekenland was je pas een echte held als je op het slagveld stierf, dus was de keuze voor Achilles vrij makkelijk. Het is dan ook niet meer dan logisch dat er voor thymos in onze maatschappij geen plaats is. Wij zijn al gek genoeg als we normaal doen en we moeten vooral bescheiden zijn. Trots en temperament zijn woorden met een negatieve klank...read more
20-03-2012 | ... en alles
Eind vorig jaar deed Bas Haring veel stof opwaaien met zijn boek Plastic Panda’s, waarin hij pleit voor het opheffen van de natuur. Alle natuurliefhebbers waren direct van slag en boos op Haring. Controversieel is het boek zeker, maar is Plastic Panda’s ook fijn om te lezen? Om eerst maar een misverstand recht te zetten, ook al staat het heel groot op de kaft, Haring pleit niet voor het opheffen van de natuur. Hij onderzoekt hoe nuttig biodiversiteit is en stelt dat het niet erg is om daar in te schrappen. Of je nu 200 verschillende grassoorten hebt of 100, dat maakt niet zo heel veel uit. Dito voor vliegen, vissen, honden, tomaten en vlinders. Uitsterven is in onze beleving verschrikkelijk en we doen er alles aan om zeldzame diersoorten te behouden. Maar heeft de natuur nu echt zo’n optater gekregen door het uitsterven van de dodo, de Pyerenese steenbok en de Madeira houtduif? Die dieren zelf hebben absoluut geen last van het uitsterven, vooral wij, de mens, heeft daar problemen mee. En nu heeft de Madeira houtduif niet echt een hoge aaibaarheidsfactor, de panda heeft dat wel. Maar als je maar één soort bamboe lust, enorm kieskeurig bent in je partnerkeuze, vruchtbaarheidsproblemen hebt en maar een jong in de vier jaar voort kunt brengen, vraag je er dan niet een beetje om om uit te sterven? Bas Haring is filosoof en geen bioloog. En dat is ook de grootste kritiek op het boek, dat Haring zijn stellingen niet voldoende onderbouwt met feiten. Haring besloot dan ook een brief te sturen naar de Kijk, om te reageren op deze kritiek....read more
15-03-2012 | Uncategorized
Een boek lezen over een vissersvrouw die niets anders doet dan wachten tot haar man thuis komt, is dat boeiend? Ja, dat is enorm boeiend. Mits het is opgeschreven door Rebekka W.R. Bremmer, zij is er in geslaagd om een geweldig verhaal op te hangen aan één dag, waarop niets anders gebeurt dan wachten. Het leven op het eiland waar Geeske en Johannes wonen is overzichtelijk. Alle mannen zijn visser en alle vrouwen baren kinderen, graven naar pieren en hopen dat hun man ’s avonds weer thuis komt. Als vissersvrouw weet Geeske dat er altijd een kans is dat je man niet thuis komt. Of zwaar verminkt aanspoelt op het strand, zoals de man van Ada. Alle vrouwen op het eiland leven met deze angst, maar ze praten er nooit over, dat brengt ongeluk. ‘Eb’ speelt zich af in een tijd ver voor mobiele telefonie en internet. Dus als Johannes na een dag op zee ’s avonds niet thuis komt, kan Geeske hem niet even whatsappen om te vragen waar hij blijft. Het enige wat ze kan doen, is wachten. Ze doet het huishouden, zorgt voor haar kleindochter zodat haar hoogzwangere dochter even kan uitrusten en denkt terug aan hoe ze Johannes heeft ontmoet. Johannes is anders dan de andere mannen op het eiland, hij is een overkanter. Geen visserszoon, maar de zoon van een molenaar. Na de dood van zijn vrouw en kind, besloot hij voor het eerst van zijn leven naar zee te gaan en visser te worden. Hij ontmoet Geeske, wordt verliefd en ze trouwen. Ook al woont hij nu bijna twintig jaar op het eiland...read more
